Wat is artrose (heup of knie)?

Artrose van de heup of knie is een veelvoorkomende aandoening waarbij het kraakbeen in het gewricht geleidelijk dunner en minder veerkrachtig wordt. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en beperkingen in het dagelijks functioneren. Wanneer klachten ernstig worden, kan een gewrichtsvervangende operatie – zoals een heup- of knieprothese – in beeld komen. Toch is een operatie niet altijd de eerste of beste stap.

Volgens de richtlijn van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) voor heup- en knieartrose vormt oefentherapie (lees: krachtoefeningen) een essentieel onderdeel van de behandeling. Voordat een operatie wordt overwogen, wordt geadviseerd om eerst in te zetten op conservatieve zorg, waaronder gerichte krachttraining.

Krachttraining bij knieartrose en heupartrose

Bij artrose speelt niet alleen het kraakbeen een rol, maar ook de spieren rondom het gewricht. Verzwakte spieren zorgen voor minder stabiliteit en een hogere belasting van het gewricht, wat pijn en functieverlies kan verergeren. Door middel van krachttraining worden deze spieren versterkt, waardoor ze het gewricht beter ondersteunen en schokken beter opvangen.

Sterkere bovenbeenspieren bij knieartrose en sterkere bil- en heupspieren bij heupartrose kunnen leiden tot minder pijn en een betere beweeglijkheid. Pijnvermindering door krachttraining bij artrose is uitgebreid onderzocht. Hierdoor verbetert het dagelijks functioneren, bijvoorbeeld bij lopen, traplopen of opstaan uit een stoel. Krachttraining bij artrose moet een kans worden gegeven!

Kan een nieuwe knie of heupprothese bij artrose worden voorkomen?

Krachttraining kan een operatie niet in alle gevallen voorkomen. Artrose is een chronische aandoening en bij sommige mensen is een prothese uiteindelijk noodzakelijk. Toch blijkt uit onderzoek en de KNGF-richtlijn dat oefentherapie pijn kan verminderen en het functioneren kan verbeteren. Wanneer klachten afnemen, ervaren veel mensen minder noodzaak tot een operatie. In sommige gevallen kan een operatie daardoor worden uitgesteld of zelfs vermeden.

Belangrijk is dat de training goed wordt opgebouwd: afgestemd op de belastbaarheid van de persoon, met een geleidelijke toename van intensiteit en regelmatige uitvoering (bijvoorbeeld twee tot drie keer per week). Lichte pijn tijdens het oefenen is doorgaans niet schadelijk, zolang de belasting verantwoord blijft.

Artrose en een nieuwe knie of nieuwe heup: waarom krachttraining eerst geprobeerd moet worden

Krachttraining is een bewezen effectieve en veilige behandeling bij heup- en knieartrose. Door het versterken van de spieren rondom het gewricht kunnen pijnklachten verminderen en dagelijkse activiteiten verbeteren. Volgens de KNGF-richtlijn verdient oefentherapie daarom altijd een serieuze kans voordat een gewrichtsvervangende operatie (knieprothese/heupprothese) wordt overwogen.

Voor veel mensen betekent dit dat zij met gerichte training langer actief kunnen blijven en mogelijk een operatie kunnen uitstellen – of zelfs voorkomen.

Bron:

https://www.kennisplatformfysiotherapie.nl/richtlijnen/artrose-heup-knie/algemene-informatie/